De relatie tussen emotionele en gedragsproblemen en de rol van sociale steun: Een longitudinaal onderzoek naar comorbiditeit onder Nederlandse adolescenten

Abstract

Samenvatting: In deze studie werd een verklaring gezocht voor het samen voorkomen van emotionele en gedragsproblemen bij adolescenten. Eerst werd er onderzocht in hoeverre deze problemen elkaar longitudinaal voorspellen, waarna een verklaring voor comorbiditeit werd gezocht in het gebrek aan sociale steun van ouders en vrienden als achterliggende oorzaak en als mediator. Sample: Longitudinale data werden gebruikt met een sample van 1145 adolescenten tussen de 12 en 16 jaar. Adolescenten vulden tussen 2009 en 2011 drie maal een vragenlijst in. Resultaten: Analyses toonden op alle drie de meetmomenten comorbiditeit aan. Ook één en twee jaar later waren emotionele en gedragsproblemen risicofactoren in elkaars ontwikkeling. Vooral emotionele problemen zijn een risico voor de ontwikkeling van gedragsproblemen. Gebrek aan steun van ouders en vrienden verklaren deze comorbiditeit deels. Gebrek aan ouderlijk steun blijkt in het algemeen een groter risico te zijn voor de ontwikkeling van gedragsproblemen dan steun van vrienden. Steun van vrienden vergroot de ontwikkeling van gedragsproblemen juist. Een mediatie analyse kon alleen de relatie tussen emotionele en gedragsproblemen voor meisjes verklaren aan de hand van steun van ouders. Ook werd gevonden dat het ervaren van ouderlijke steun vooral voor meisjes de ontwikkeling van emotionele problemen tegengaat. Conclusie: De resultaten van dit onderzoek wijzen erop dat gebrek aan steun van ouders en vrienden belangrijke aandachtspunten zijn bij de ontwikkeling van emotionele en gedragsproblemen en comorbiditeit gedeeltelijk kunnen verklaren.