Het beeld als poort naar het woord - Over de kunstenaarspresentatie van Joke van Leeuwen in woord en beeld

Abstract

In dit onderzoek wordt eerst bepaald dat het romantisch kunstenaarsbeeld zich kenmerkt door het streven naar authenticiteit, de identificatie met de ander, de geniecultus en de zoektocht naar het sublieme. Aan de hand van het posture-begrip van Jerôme Meizoz wordt een analyse uitgevoerd op het intratekstuele personageniveau (in het leven geroepen door Laurens Ham) van het kunstenaarspersonage van Joke van Leeuwen in vier van haar boeken. Er wordt ook aangetoond dat de relatie tussen beeld en tekst van dusdanig belang is dat ook de afbeeldingen op het personageniveau geanalyseerd dienen te worden. Omdat ze vaak een onderdeel van het gepresenteerde kunstenaarschap zijn, leidt de analyse van beeld tot een vollediger inzicht in het posture van het kunstenaarspersonage. Uit de analyse van zowel de tekst als het beeld blijkt dat de kunstenaar van Van Leeuwen romantische kenmerken vertoont, maar door conformistisch gedrag de balans vindt tussen de burgerlijke maatschappij en het verheven kunstenaarschap.