Het Zuidprobleem van Willem I. Taalbeleid, nationalisme en subalterniteit in het VKN

Abstract

In deze scriptie wordt de taalstandaardisering in het VKN gebruikt om de werking van taalbeleid, nationalisme en subalterniteit te onderzoeken. In 1918 uitte Antonio Gramsci kritiek op (verouderde) plannen voor nationalistisch gemotiveerde taalstandaardisering in Italië, welke bijdroegen aan de subalterniteit van Zuid-Italiaanse arbeiders. Door Gramsci’s kritiek op de Italiaanse taalstandaardisering te vergelijken met het taalbeleid dat Willem I voerde in Vlaanderen in de tijd van het VKN (1815-1830), wordt in deze scriptie onderzocht in hoeverre taalstandaardisering bijdraagt aan de subalterne positie van bepaalde bevolkingsminderheden. Daartoe wordt ingegaan op de implementatie en ontvangst van het taalbeleid, met nadruk op die in het lager onderwijs. Een interne, kwalitatieve benadering van het werk van de Nederlandse hoofdinspecteur van onderwijs Adriaan van den Ende, de Vlaamse taalonderwijzer Pieter Behaegel en de Vlaamse schrijver Karel Broeckaert dient dit onderzoek.