De negatieve weerspiegeling: Willem Frederik Hermans in het licht van Immanuel Kant. Een fenomenologische benadering van ‘Manuscript in een kliniek gevonden’.

Abstract

Frans Ruiter brengt in zijn artikel ‘Willem Frederik Hermans: kantiaan à contrecoeur’ (2009) het wereldbeeld van W.F. Hermans in verband met de filosofie van Immanuel Kant. Hoewel dit op het eerste gezicht een uitdagende vergelijking lijkt; Hermans scepticisme tegenover Kants verlichtingsdenken, stelt Ruiter dat Hermans’ opvattingen gebaseerd zijn op kantiaanse vooronderstellingen. Ruiter gebruikt in zijn argumentatie voornamelijk poëticale teksten van Hermans en weinig fictioneel materiaal. In dit eindwerkstuk staat centraal of de hoofdpunten uit Ruiters artikel ook toepasbaar zijn op het literaire werk van Hermans. De novelle ‘Manuscript in een kliniek gevonden’ uit de bundel Paranoia (zevende druk, 1970) dient als casus. Kants filosofie wordt met Hermans’ literatuur in verband gebracht volgens de fenomenologische benadering zoals voorgesteld door Wolfgang Iser.