Geschiedenis en Dyslexie. Een ontwerponderzoek naar de mogelijkheden om dyslectische onderbouwleerlingen te ondersteunen bij het schoolvak geschiedenis.

Abstract

Dyslexie is een lees- en spellingsproblematiek waardoor er geen woordherkenning kan plaatsvinden. Een probleem wat herkend wordt bij de taalvakken, maar minder bij vakken waar veel taal aanwezig is zoals geschiedenis.

Juist, bij geschiedenis wordt er veel gevraagd van de taalvaardigheid van leerlingen. Leerlingen moeten teksten lezen, antwoorden formuleren, gesprekken voeren, bronnen onderzoeken en verslagen schrijven. Daarbij staan altijd complexe historische problemen en verschijnselen centraal, waar vakspecifieke begrippen voor worden gebruikt.

Als dyslectische onderbouwleerlingen worden ondersteund bij het ontwikkelen van hun taalvaardigheid, kunnen de vaardigheden die bij het schoolvak geschiedenis centraal staan, beter ontwikkeld worden. De kans is groot dat dyslectische leerlingen de teksten niet meer als belemmering gaan zien en daardoor eerder zullen kiezen voor geschiedenis in de bovenbouw.

Voor dit ontwerponderzoek is de volgende onderzoeksvraag gesteld: Aan welke criteria moet een herontwerp van een bestaand hoofdstuk voldoen waardoor dyslectische onderbouwleerlingen beter ondersteund worden bij geschiedenis?

Door het raadplegen van het academische debat en het interviewen van verschillende experts op de onderzoekslocaties, zijn er verschillende ontwerpcriteria naar voren gekomen, waar mijn ontwerp aan moet voldoen. Deze zijn verwerkt in een eerste versie, waarna ik feedback heb ontvangen van één van mijn focusgroepen. De tweede versie van het ontwerp is uitgevoerd. Aan de hand van leerling producten en interviews met leerlingen, is gebleken dat het ontwerp nog verbeterd kon worden.

In de evaluatiefase van mijn onderzoek is gebleken dat het ontwerp mijn dyslectische leerlingen ondersteunt bij het lezen van de teksten en het leren van historische begrippen. Dit ontwerponderzoek vond plaats op de twee scholen waar ik als docent werk en daarmee is het onderzoek in een hele specifieke context uitgevoerd. Toch levert het enkele algemene inzichten op waar ook andere docenten en uitgeverijen hun voordeel mee kunnen doen.