Hebban Olla Vogala ... Geschiedenisles?

Abstract

Deze masterscriptie onderzoekt hoe de digitale leesbevorderingstool Hebban in de Klas effectief geïntegreerd kan worden in de geschiedenisles in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, met als doel zowel de leesvaardigheid als het historisch inlevingsvermogen van leerlingen te versterken. Aanleiding voor dit ontwerponderzoek is de sterke afname in leesvaardigheid onder jongeren in Nederland van de afgelopen jaren. In het kader van een stage bij de Stichting CPNB is een lessenserie ontwikkeld bij de historische roman Fortuna’s Kinderen van Annejet van der Zijl. Daarbij is onderzocht of en hoe het leesbevorderingsplatform Hebban in de Klas geïntegreerd kan worden binnen het geschiedenisonderwijs. Op basis van de wetenschappelijke literatuur is het ontwerp afgestemd op vier ontwerpprincipes: vakdidactiek, taalontwikkeling, gebruiksvriendelijkheid en interactie. Op basis hiervan luidt de centrale onderzoeksvraag als volgt: Hoe kan de leesbevorderingstool Hebban in de Klas effectief geïntegreerd worden in de geschiedenisles in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, met als doel zowel de leesvaardigheid als het historisch inlevingsvermogen van leerlingen te versterken? Na twee feedbackrondes met experts en docenten is de eerste les van de lessenserie, gericht op historisch inlevingsvermogen, getest in een 4 vwo-klas. De try-out liet zien dat leerlingen in staat waren zich in te leven in historische perspectieven en actief met bronnen en begrippen omgingen. Samenwerkend leren bleek effectief voor tekstbegrip en taalvaardigheid. Hoewel integratie van Hebban in de Klas momenteel technisch en organisatorisch niet haalbaar blijkt, toont dit onderzoek aan dat historische romans ook zonder dit platform waardevolle mogelijkheden bieden binnen het geschiedenisonderwijs. Deze lessenserie laat zien dat de inzet van historische literatuur in geschiedenislessen een bijdrage kan leveren aan zowel vakinhoudelijke als taalgerichte doelen.