Accent bepaalt: rood of groen Over de relatie tussen het zinsaccent en de volgorde van de werkwoordelijke eindgroep in de Nederlandse bijzin.

Abstract

Er is al veel onderzoek gedaan naar de volgorde van werkwoordelijke eindgroepen. De twee woordvolgorden zijn de rode (hulpwerkwoord + voltooid deelwoord) en de groene (voltooid deelwoord + hulpwerkwoord). Dit onderzoek heeft een nieuw aspect van dit onderwerp belicht. Namelijk de invloed van de werkwoordelijke eindgroep op de plaats van het zinsaccent, en de invloed die het zinsaccent heeft de volgorde van de werkwoordelijke eindgroep. De hypothese van de eerste deelvraag is dat het zinsaccent vaker voor in de zin ligt wanneer de groene volgorde wordt gebruikt, dan wanneer de rode volgorde wordt gebruikt. De hypothese bij de tweede deelvraag is dat de groene volgorde vaker gebruikt zal worden wanneer het zinsaccent verder voor in de zin ligt, dan wanneer het zinsaccent later in de zin ligt. De aanwezigheid en grootte van deze twee invloeden zijn onderzocht door middel van een online survey. Uit de gegevens, verzameld met de survey, bleek dat woordvolgorde in de werkwoordelijke eindgroep geen effect had op het zinsaccent. Daarnaast bleek dat zinsaccent wel een effect heeft op de volgorde van de werkwoordelijke eindgroep. Toch worden beide gestelde hypotheses niet bevestigd, aangezien de rode volgorde vaker werd gebruikt bij een vroeg zinsaccent in plaats van de verwachte groene volgorde.