Het laatste woord? Tsjaikovski, Taruskin en de ‘Russischheid’ van Russische muziek

Abstract

In dit essay wordt aan de hand van de waarnemingen van Richard Taruskin onderzocht in hoeverre er bij de behandeling van Tsjaikovski sprake is van een focus op 'Russischheid' in een recente muziekgeschiedenis, biografie (van Roland John Wiley) en naslagwerk. In de muziekgeschiedenis wordt Tsjaikovski weliswaar binnen een Russisch kader geplaatst, maar wordt er ook aandacht besteed aan het nationalisme in de negentiende eeuw en de opvattingen die dat met zich meebracht. In de biografie lijken zowel het nationalisme van de negentiende eeuw als de wetenschappelijke focus op 'Russischheid' grotendeels te worden ontweken. Datzelfde geldt voor de bijdrage van Wiley in het naslagwerk, maar in de bijdrage van Taruskin komt het wel aan bod. Er lijkt sprake van een neiging om de problematiek rondom het nationalisme en 'Russischheid' te laten rusten.