Verscherping van de Voorliggendheid van Vrij-toegankelijke Voorzieningen: een Vergelijkende Casestudy

Abstract

In aanloop naar een nationale wetswijziging waarin de voorliggendheid van vrijtoegankelijke jeugdhulpvoorzieningen verscherpt wordt, is er onderzoek gedaan naar gemeenten die al bezig zijn met deze hervorming. Er was bijzondere aandacht voor aanbod voor angst- en stemmingsklachten vanwege de grote maatschappelijke uitdaging om de kosten hiervan te beheersen. Een meervoudige casestudy werd uitgevoerd middels interviews en deskresearch. Uit de resultaten blijkt dat kostenbesparing en normalisatie gemeenschappelijke doelen zijn van gemeenten en de overheid. Echter, gemeenten gebruiken verschillende strategieën om deze doelen te bereiken. Gemeente A kiest voor een innovatief aanbod van preventie op universeel, selectief en geïndiceerd niveau, waarbij aandacht wordt besteed aan de toeleiding naar dit aanbod. Marktcreatie en netwerksturing worden ingezet door de gemeente. Gemeente B daarentegen kiest voor marktsturing om het bestaande aanbod te verbeteren, met nadruk op universele preventie en verbinding met andere sociale domeinen. De conclusie is dat innovatieve preventie effectief gerealiseerd kan worden door marktcreatie, maar het is belangrijk dat aanbieders voldoende ruimte hebben om aan de eisen van de gemeente te voldoen. Gemeenten die aan de slag gaan met de nieuwe wetswijziging kunnen leren van deze bevindingen. Een belangrijke beperking van het onderzoek is de beperkte generaliseerbaarheid doordat het slechts in twee gemeenten is uitgevoerd.