Inleven door schrijven

Abstract

Deze scriptie onderzoekt hoe taalgericht vakonderwijs kan worden ingezet om leerlingen uit 4 havo/vwo te laten contextualiseren over verschillende generaties binnen de historische context Nederland in de twintigste eeuw. Aan de hand van een ontwerponderzoek, bestaande uit meerdere cycli, is een onderwijsontwerp ontwikkeld, uitgevoerd en geanalyseerd op Academie Tien in Utrecht. Uit vooronderzoek en literatuurstudie bleek dat taalgericht vakonderwijs effectief kan bijdragen aan contextualiseren wanneer de kernprincipes context, interactie en (taal)steun centraal staan. Op basis hiervan is een schrijfopdracht ontworpen, waarin leerlingen zich verplaatsen in historische actoren uit jeugd- en subculturen door het schrijven van twee historische dagboeken. Door middel van genredidactiek, gefaseerde taalsteun, pre-writing en vakinhoudelijke interactie werden leerlingen ondersteund bij het creëren van een historische context en het beantwoorden van een historische ‘grote vraag’ . De uitvoering en analyse van het ontwerp laten zien dat het historisch dagboek een geschikt middel is om contextualiseren te bevorderen, vooral wanneer het creëren van een historische context expliciet centraal staat. Tegelijkertijd blijkt dat bestaande kennis van leerlingen kan leiden tot presentisme, wat het belang van het bewust maken van verschillen tussen hedendaagse en historische perspectieven benadrukt. Het onderzoek concludeert dat taalgericht vakonderwijs, in combinatie met genredidactiek en aandacht voor presentisme, effectief kan worden ingezet om historische redeneervaardigheden en contextualiseren bij leerlingen te verbeteren.